Zonder enig argument om het te ondersteunen, drop ik mijn stelling in het gesprek. Ik sta te praten met een paar andere mannen en het enige waar we gelijk in zijn, is dat we op dit moment allemaal goedkoop bier uit blik drinken. Kijken we naar kleding, auto’s, huizen en andere activa val ik hier buiten de boot. Als ik die al kon betalen. Gelukkig heb ik over mijn box 3 niets te klagen, omdat ik die niet heb.
‘Het kapitalisme is ook gewoon een kutsysteem.’
Ik weet niet meer wat voor mij de aanleiding was om dit in het gesprek te gooien. Ik word strak aangekeken door meerdere paren ogen. Een aarzelend toch? helpt in dit gezelschap niet om – zonder verdere argumenten – medestanders te krijgen. Niet dat ik geen argumenten heb, maar ik kan er nu gewoon even niet opkomen. Ik weet ze niet te verwoorden.
Ik neem een slok van mijn bier.
‘Wat wil je dan? Communisme?’
Ik heb nooit geloofd dat communisme het ideale systeem is, maar in dit gezelschap ben ik een doorgewinterde communist geworden. Ik zeg nog dat er andere mogelijkheden zijn maar van alle kanten klinken dingen waar ik even niks tegenin weet te brengen. Dat het kapitalisme zorgt voor innovatie, vooruitgang en meer welvaart. Of was ik liever in de middeleeuwen blijven leven?
‘Het is gewoon niet het meest efficiënte systeem. Of eerlijk.’
Deze woorden klinken voor hun alsof ik hun zuurverdiende beloningen voor hun harde werk af wil pakken tot ze niets meer hebben. Bovendien doen ze alsof ik hen criminelen vind.
Uit wraak krijg ik de taak toebedeeld om iets te bedenken wat dan beter is. Aangezien ik niet binnen enkele tellen een antwoord kan geven en ik nog steeds niet heb aangetoond waarom het kapitalisme een kutsysteem is. Kijk om je heen! had ik nog geroepen. Dat namen ze letterlijk en daar, en op dat moment, heerste alleen overvloed. Nee, dan vanuit ons oogpunt leek daar het kapitalisme zo slecht nog niet.
Een paar uur later lag ik op bed en knipte mijn nachtlampje aan. De enige verlichting in mijn huis die nog met een gloeilamp werkte en ik wist wat ik eerder had willen zeggen.
Het kapitalisme is als een gloeilamp. Het werkt maar het grootste deel van de energie wordt niet in licht maar in warmte omgezet. Een gloeilamp gaat heel snel kapot maar het kost nauwelijks iets om te vervangen. Het alternatief vraagt een veel grotere investering. Het gaat veel langer mee. Het verbruikt minder energie. Maar het lijkt het niet waard. Je moet er iets voor over hebben.
Toen ik zei dat het kapitalisme een kutsysteem was, werd van mij geëist dat ik niet alleen een ledlamp uit zou vinden maar dat ik er ook voor zou gaan betalen.
Morgen ga ik een ledlamp kopen voor bij mijn bed.
Dit bericht is oorspronkelijk verschenen op Substack.